Deze pagina is gebaseerd op bepalingen zoals ze zijn beschreven in de EU Batterijverordening 2023. De bepalingen over uitgebreide producentenverantwoordelijkheid zijn terug te vinden in Verordening (EU) 2023/1542, hoofdstuk VIII ‘Beheer van afgedankte batterijen’.
Het gaat dan met name om Artikel 55 (Producentenregister), Artikel 56 (Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid), Artikel 57 (Organisatie voor producentenverantwoordelijkheid), Artikel 58 (Goedkeuring inzake de nakoming van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid) en Artikel 60–61 (inzamelverplichtingen voor afgedankte batterijen).
Wat is uitgebreide producentenverantwoordelijkheid?
Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) is het principe dat producenten ook verantwoordelijk blijven voor hun producten wanneer deze uiteindelijk afval worden. Dit principe wordt binnen de Europese afvalwetgeving toegepast op verschillende productcategorieën.
Voor batterijen is de producentenverantwoordelijkheid specifiek geregeld in de Europese Batterijverordening. Artikel 56 bepaalt dat producenten uitgebreide producentenverantwoordelijkheid hebben voor batterijen die zij voor het eerst op de markt aanbieden op het grondgebied van een lidstaat.
De verantwoordelijkheid gaat daarbij verder dan alleen recycling. Producenten moeten zich onder andere registreren, de inzameling en verwerking van afgedankte batterijen organiseren en financieren en voldoen aan informatie- en rapportageverplichtingen.
Hoe wordt de producentenverantwoordelijkheid in de praktijk georganiseerd?
UPV is één specifiek onderdeel van de Batterijverordening. De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid richt zich vooral op de plichten voor producenten wanneer batterijen afval worden.
De verplichtingen die in de verordening beschreven staan, kunnen grofweg in een van deze categorieën worden ondergebracht:
Collectieve uitvoering Nederland en België
De praktische uitvoering verschilt per land. In Nederland kunnen producenten voor verschillende batterijcategorieën gebruikmaken van collectieve regelingen via onder andere Stichting OPEN, terwijl in België Bebat als organisatie voor producentenverantwoordelijkheid optreedt. Producenten die batterijen in meerdere EU-landen op de markt aanbieden, moeten daarom per lidstaat nagaan hoe de producentenverantwoordelijkheid daar is georganiseerd.
Verantwoordelijk voor lithium accu’s in Europa?
Bent u als producent of importeur verantwoordelijk voor lithium-ionbatterijen die u in Europa op de markt brengt? Ontdek hoe Heskon uw organisatie kan ondersteunen met professionele batterijservice en aftersales.
- Heskon ondersteunt onder meer fabrikanten, OEM’s of andere organisaties die accu’s voor de Europese markt produceren
- Het service- en aftersalesproces rondom uw batterijen kan gedeeltelijk of volledig uit handen worden genomen
Voor wie geldt de producentenverantwoordelijkheid?
De producentenverantwoordelijkheid geldt voor de partij die volgens de Batterijverordening als ‘producent’ wordt aangemerkt. Dat is niet noodzakelijk de fabrikant die de batterij heeft geproduceerd. Afhankelijk van de manier waarop een batterij op de markt wordt gebracht, kan bijvoorbeeld ook een importeur, distributeur of andere marktdeelnemer producent zijn.
Bepalend is vooral wie een batterij voor het eerst op de markt aanbiedt in een bepaalde EU-lidstaat. De producentenverantwoordelijkheid wordt daarom per lidstaat bekeken: een onderneming die batterijen in meerdere Europese landen op de markt aanbiedt, moet voor ieder land afzonderlijk bepalen of zij daar als producent wordt aangemerkt en aan welke nationale uitvoeringsregels zij moet voldoen.
Producent ≠ fabrikant
De fabrikant is de partij die een batterij fabriceert of laat fabriceren en deze onder eigen naam of merk verhandelt.
Producent is voor de UPV een specifieke juridische rol die wordt bepaald door de manier waarop een batterij in een lidstaat op de markt wordt aangeboden.
Het gaat ook om batterijen die in andere producten zijn ingebouwd: een Nederlandse importeur die e-bikes (inclusief batterij) uit een land buiten de EU importeert en deze voor het eerst in Nederland op de markt aanbiedt, kan daarmee voor die batterijen als producent worden aangemerkt.
U kunt volgens de Batterijverordening producent zijn wanneer u:
- batterijen onder uw eigen naam of merk voor het eerst in een lidstaat op de markt aanbiedt;
- batterijen importeert of vanuit een andere EU-lidstaat betrekt en deze voor het eerst in een lidstaat op de markt aanbiedt;
- batterijen opnieuw op de markt aanbiedt nadat deze zijn voorbereid voor hergebruik, een nieuwe toepassing hebben gekregen of zijn geherfabriceerd;
- vanuit een ander land rechtstreeks aan eindgebruikers verkoopt, bijvoorbeeld via een webshop of andere overeenkomst op afstand.
Wat betekent de producentenverantwoordelijkheid voor afgedankte batterijen?
Zodra batterijen afval worden, moeten producenten ervoor zorgen dat deze gescheiden worden ingezameld en op de juiste manier worden verwerkt. Voor afgedankte LMT-batterijen (batterijen voor Light Means of Transport), beschrijft de Batterijverordening specifieke eisen aan de gescheiden inzameling en het inzamelingssysteem.
Producenten moeten zorgen voor een toegankelijk inzamelnetwerk waar afgedankte LMT-batterijen kosteloos kunnen worden ingeleverd. In de praktijk wordt deze verantwoordelijkheid vaak collectief georganiseerd.
Een producent sluit zich dan aan bij een organisatie voor producentenverantwoordelijkheid in de betreffende lidstaat en rapporteert hoeveel batterijen hij daar op de markt brengt om vervolgens hiervoor een financiële bijdrage te betalen voor inzameling, vervoer en verwerking.
Wat betekenen reparatie en herfabricage voor de producentenverantwoordelijkheid?
Reparatie of revisie in opdracht van de eigenaar maakt een servicebedrijf niet automatisch tot producent. Wordt de batterij na de werkzaamheden aan dezelfde eigenaar teruggeleverd, dan wordt zij niet opnieuw op de markt aangeboden. De herstelwerkzaamheden leiden dan op zichzelf niet tot een nieuwe producent voor de UPV.
Relevant wordt het moment waarop zo’n batterij na de werkzaamheden opnieuw als product op de markt wordt aangeboden. De marktdeelnemer die een batterij na herbestemming, hergebruik of herfabricage voor het eerst op de markt aanbiedt in een lidstaat, wordt voor de UPV als producent van die batterij beschouwd.
Niet wie de technische werkzaamheden uitvoert, maar wie de batterij daarna als eerste in die lidstaat op de markt aanbiedt, is daarvoor bepalend.
Van producentenverantwoordelijkheid naar duurzaam batterijmanagement
Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid richt zich vooral op wat er met batterijen gebeurt wanneer deze uiteindelijk afval worden.
Duurzaam batterijmanagement begint echter al eerder. Door defecte batterijen eerst professioneel te diagnosticeren, repareren of waar mogelijk te herfabriceren, kan de functionele levensduur worden verlengd en onnodige vervanging worden voorkomen.
Heskon helpt producenten om hun aftersalesactiviteiten rond lithium-ionbatterijen professioneler en duurzamer te organiseren. Batterijen die niet meer verantwoord kunnen worden hersteld, kunnen vervolgens worden voorbereid op verdere verwerking en recycling.
- Diagnose vóór afvoer: beoordelen of een batterij nog verantwoord kan worden hersteld of opnieuw ingezet.
- Gecontroleerde end-of-life-afhandeling: niet-herstelbare batterijen veilig demonteren, materialen scheiden en overdragen aan een gespecialiseerde recyclingpartijen.
- Registratie en rapportage: per batterij vastleggen of deze is gerepareerd, geherfabriceerd, opnieuw inzetbaar gemaakt of als end-of-life is afgevoerd, zodat deze data kan dienen voor interne monitoring en eventuele UPV-rapportage.
Samenwerken met Heskon?
Vul onderstaand formulier in voor uw project. Binnen 3-5 werkdagen nemen wij contact op om de mogelijkheden te bespreken.