Wat is een circulaire batterijstrategie?
Een circulaire batterijstrategie draait niet alleen om recycling. De grootste waarde wordt behouden door een batterij zo lang mogelijk als functioneel product te gebruiken. Wanneer herstel niet meer mogelijk is, verschuift de waarde stapsgewijs van het eindproduct naar herbruikbare onderdelen en uiteindelijk naar restmaterialen.
Bij de traditionele vervangingsroute worden deze tussenstappen grotendeels overgeslagen. Een defecte of versleten batterij wordt vervangen, waardoor de functionele waarde van het product en potentieel herbruikbare componenten vroegtijdig verloren gaan. Bij recycling wordt vervolgens alleen nog geprobeerd zoveel mogelijk waarde op materiaalniveau terug te winnen.
De productie van een nieuwe lithium batterij, zelfs met gerecyclede grondstoffen, brengt bovendien een aanzienlijke CO₂-impact met zich mee. Bij grotere batterijstromen kan het voorkomen van onnodige vervanging daardoor een substantieel verschil maken.
Bereken wat reparatie of herfabricage kan betekenen voor uw jaarlijkse CO₂-impact of denk samen met ons na over een meer circulaire batterijstrategie.
Wat is het doel van een duurzame batterijstrategie?
Heskon richt zich daarom op het zo lang mogelijk behouden van de waarde van een batterij: eerst repareren, vervolgens waar nodig herfabriceren en daarna bruikbare componenten behouden. Pas wanneer ook dat niet meer mogelijk is, worden materiaalstromen gescheiden en voorbereid op recycling.
Het doel is een batterij na een defect zo hoog mogelijk in de waardeladder te behouden, zodat zo min mogelijk waarde verloren gaat. Door een batterij te repareren of te herfabriceren, kan de productie van een volledig nieuwe batterij worden voorkomen of uitgesteld en daarmee ook de CO₂-uitstoot die met deze productie samenhangt.
Tegelijk sluit levensduurverlenging aan bij de Europese ontwikkeling richting meer repareerbaarheid en het Right to Repair. Onderstaande waardeladder laat zien hoe deze aanpak in de praktijk is opgebouwd.
Hoe verandert de waarde van de batterij?
Met waardebehoud bedoelen we meer dan alleen de financiële waarde van een batterij. Zolang reparatie of herfabricage van de batterij plaatsvindt, blijft ook de functionele waarde van het product (de behuizing, elektronica en andere bruikbare componenten) behouden.
Verderop in de waardeladder gaat steeds meer van deze functionele productwaarde verloren, maar blijven de herbruikbare onderdelen nog steeds een bepaalde waarde vertegenwoordigen. Bij recycling resteert uiteindelijk vooral de waarde van de materialen die als grondstof kunnen worden teruggewonnen.
Wat is de rol van batterijrecycling?
Ook bij een circulaire batterijstrategie blijft recycling de noodzakelijke laatste stap om waardevolle grondstoffen terug te winnen en opnieuw in de materiaalketen te brengen.
Een duurzame batterijstrategie begint echter al vóór deze eindfase. Door eerst te onderzoeken of een batterij kan worden hersteld kan worden, blijft meer van de oorspronkelijke productwaarde behouden. Recycling vormt daarmee het noodzakelijke eindstation van de waardeladder, maar niet de volledige circulaire strategie.
De Europese Batterijverordening (EU) 2023/1542 stelt vanaf eind 2025 voor lithiumbatterijen een minimum recyclingrendement van 65% vast: het deel van het gemiddelde batterijgewicht dat na recycling als materiaal teruggewonnen moet worden.
De milieu-impact en kosten van een circulaire batterijstrategie
De milieu-impact van een lithium-ionbatterij ontstaat voor een belangrijk deel tijdens de productie van de batterij en haar componenten. Door een defecte batterij niet direct volledig te vervangen, maar waar mogelijk te repareren of te herfabriceren, hoeft een deel van deze productie-impact niet opnieuw te worden gemaakt.
Wat kan levensduurverlenging aan CO₂ besparen?
Bereken hieronder indicatief hoeveel CO₂-uitstoot kan worden vermeden wanneer batterijen binnen uw organisatie worden gerepareerd of geherfabriceerd in plaats van volledig vervangen.
Hoe wordt dit berekend?
Deze calculator geeft een indicatieve vergelijking tussen volledige vervanging, BMS-reparatie en herfabricage van een lithium-ionbatterij. Als referentie gebruiken we een batterij van 500 Wh.
Nieuwe batterij – 42 kg CO₂-eq
De referentiewaarde is gebaseerd op een CO₂-analyse van Bosch eBike Systems, uitgevoerd samen met TÜV Rheinland en geactualiseerd in 2024. Voor de gebruikte referentieconfiguratie wordt 42 kg CO₂ toegerekend aan de 500 Wh batterij.
Binnen deze batterij is volgens de analyse circa 73% van de CO₂-impact toe te rekenen aan de batterijcellen, 12% aan de behuizing en 4% aan de cellhouder. De cellen vertegenwoordigen daarmee veruit het grootste aandeel van de productie-impact.
Herfabricage batterijpakket – 33 kg CO₂-eq
Bij herfabricage worden de batterijcellen vervangen, terwijl bruikbare onderdelen zoals behuizing, elektronica en overige componenten waar mogelijk behouden blijven. Omdat de nieuwe cellen al circa 73% van de oorspronkelijke impact vertegenwoordigen, rekenen we inclusief het herfabricageproces indicatief met 33 kg CO₂-eq.
Reparatie BMS – 2 kg CO₂-eq
Bij een BMS-reparatie blijven het cellenpakket, de behuizing en overige bruikbare componenten behouden. Alleen de noodzakelijke elektronische onderdelen worden gerepareerd of vervangen. Hiervoor gebruiken we een indicatieve gemiddelde waarde van 2 kg CO₂-eq.
Bron en uitgangspunten
Bosch eBike Systems & TÜV Rheinland (2024), CO₂-analyse van een eTrekking-bike met Performance Line CX, PowerTube 500 en Kiox 300. Bosch rapporteert voor de batterij 42 kg CO₂, waarvan 73% voor de cellen, 12% voor de behuizing en 4% voor de cellhouder.
De waarden voor herfabricage en BMS-reparatie zijn modelaannames van Heskon op basis van deze componentverdeling en de onderdelen die bij de reparatie/herfabricage worden vervangen of behouden. De werkelijke CO₂-impact kan variëren per batterij en reparatie.
Wat is de economische waarde van levensduurverlenging?
Een circulaire batterijstrategie gaat verder dan alleen het beperken van de milieu-impact. Door een batterij na een defect waar mogelijk te herstellen, kan ook de economische waarde van het bestaande product langer worden benut.
Een duurzame aanpak hoeft daarbij niet tegenover een economische aanpak te staan. Juist door niet iedere defecte batterij automatisch te vervangen, maar op basis van diagnose te bepalen welke ingreep noodzakelijk is, kunnen onnodige vervangingskosten worden voorkomen. Volledige vervanging is in veel gevallen de eenvoudigste route, maar als je kijkt naar de totale gebruiksduur niet altijd de meest economische.
Welke economische meerwaarde levensduurverlenging oplevert, verschilt per toepassing en batterijtype. Vooral wanneer grotere aantallen batterijen structureel worden hersteld, kan deze aanpak een wezenlijk ander kostenmodel opleveren.
Denk bijvoorbeeld aan fleetowners die jaarlijks grote aantallen batterijen van dezelfde productfamilie gebruiken. Wanneer een deel daarvan structureel kan worden gerepareerd of geherfabriceerd in plaats van vervangen, kunnen de vervangingskosten over de gehele vloot aanzienlijk worden beperkt.
Voor organisaties met grotere aantallen batterijen gaat duurzaam batterijmanagement daarom ook over Total Cost of Ownership: niet alleen wat een nieuwe batterij kost, maar hoe lang de bestaande productwaarde technisch én economisch kan worden benut voordat vervanging noodzakelijk wordt.
Hoe werkt circulair batterijmanagement in de praktijk?
Een circulaire batterijstrategie begint met inzicht in de werkelijke staat van iedere batterij. Heskon helpt organisaties om batterijstromen professioneel te diagnosticeren en te scheiden, zodat niet iedere batterij automatisch dezelfde route volgt.
Vervolgens kunnen defecte onderdelen gericht worden gerepareerd, zonder het volledige product te vervangen met verlies van kostbare materialen. Daarmee wordt duurzaam batterijmanagement praktisch toepasbaar én economisch.
- Diagnose bepaalt de juiste route: Heskon beoordeelt de technische staat van batterijen en bepaalt welke vervolgroute gepast is.
- CO₂-impact en materiaalgebruik verminderen: door volledige vervanging waar mogelijk te voorkomen of uit te stellen, worden de negatieve milieu-effecten van batterijproductie beperkt.
- Total Cost of Ownership verlagen: vooral bij grotere voertuigvloten kan herfabricage of reparatie van defecte onderdelen de vervangingskosten beperken ten opzichte van volledige vervanging.
- Waardebehoud tot aan recycling: wanneer levensduurverlenging niet meer mogelijk is, worden bruikbare componenten en materiaalstromen zo goed mogelijk gescheiden voor hergebruik of verdere verwerking.
Samenwerken aan een duurzame batterijstrategie?
Vul onderstaand formulier in voor uw project. Binnen 3-5 werkdagen nemen wij contact op om de mogelijkheden te bespreken.