Deze pagina is gebaseerd op bepalingen zoals ze zijn beschreven in de EU Batterijverordening 2023. De bepalingen over uitgebreide producentenverantwoordelijkheid zijn terug te vinden in Verordening (EU) 2023/1542, hoofdstuk VIII ‘Beheer van afgedankte batterijen’.
Het gaat dan met name om Artikel 55 (Register van producenten), Artikel 56 (Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid), Artikel 57–58 (Organisaties voor producentenverantwoordelijkheid), Artikel 60-61 (Inzameling van afgedankte batterijen).
Wat is uitgebreide producentenverantwoordelijkheid?
Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) is het principe dat producenten ook verantwoordelijk blijven voor hun producten wanneer deze uiteindelijk afval worden. Dit principe wordt binnen de Europese afvalwetgeving toegepast op verschillende productcategorieën.
Voor batterijen is de producentenverantwoordelijkheid specifiek geregeld in de Europese Batterijverordening 2023/1542. Artikel 56 bepaalt dat producenten uitgebreide producentenverantwoordelijkheid hebben voor batterijen die zij voor het eerst op de markt aanbieden op het grondgebied van een lidstaat.
De verantwoordelijkheid gaat daarbij verder dan alleen recycling. Producenten moeten zich onder andere registreren, de inzameling en verwerking van afgedankte batterijen organiseren en financieren en voldoen aan informatie- en rapportageverplichtingen.
Hoe wordt de producentenverantwoordelijkheid in de praktijk georganiseerd?
UPV is één specifiek onderdeel van de Batterijverordening. De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid richt zich vooral op de plichten voor producenten wanneer batterijen afval worden.
De verplichtingen die in de verordening beschreven staan, kunnen kunnen grofweg in een van deze categorieën worden ondergebracht:
Collectieve uitvoering Nederland en België
De praktische uitvoering verschilt per land. In Nederland kunnen producenten voor verschillende batterijcategorieën gebruikmaken van collectieve regelingen via onder andere Stichting OPEN, terwijl in België Bebat als organisatie voor producentenverantwoordelijkheid optreedt. Producenten die batterijen in meerdere EU-landen op de markt aanbieden, moeten daarom per lidstaat nagaan hoe de producentenverantwoordelijkheid daar is georganiseerd.
Verantwoordelijk voor lithium accu’s in Europa?
Bent u als producent of importeur verantwoordelijk voor lithium-ionbatterijen die u in Europa op de markt brengt? Ontdek hoe Heskon uw organisatie kan ondersteunen met professionele batterijservice en aftersales.
- Heskon ondersteunt onder meer fabrikanten, OEM’s of andere organisaties die accu’s voor de Europese markt produceren
- Het service- en aftersalesproces rondom uw batterijen kan gedeeltelijk of volledig uit handen worden genomen
Voor wie geldt de producentenverantwoordelijkheid?
De producentenverantwoordelijkheid geldt voor de partij die volgens de Batterijverordening als ‘producent’ wordt aangemerkt. Dat is niet noodzakelijk de fabrikant die de batterij heeft geproduceerd. Afhankelijk van de manier waarop een batterij op de markt wordt gebracht, kan bijvoorbeeld ook een importeur, distributeur of andere marktdeelnemer producent zijn.
Bepalend is vooral wie een batterij voor het eerst op de markt aanbiedt in een bepaalde EU-lidstaat. De producentenverantwoordelijkheid wordt daarom per lidstaat bekeken: een onderneming die batterijen in meerdere Europese landen op de markt aanbiedt, moet voor ieder land afzonderlijk bepalen of zij daar als producent wordt aangemerkt en aan welke nationale uitvoeringsregels zij moet voldoen.
Producent ≠ fabrikant
De fabrikant is de partij die een batterij fabriceert of laat fabriceren en deze onder eigen naam of merk verhandelt. Producent is voor de UPV een specifieke juridische rol die wordt bepaald door de manier waarop een batterij in een lidstaat op de markt wordt aangeboden.
Het gaat ook om batterijen die in andere producten zijn ingebouwd: een Nederlandse importeur die e-bikes met ingebouwde LMT-batterijen uit een land buiten de EU importeert en deze voor het eerst in Nederland op de markt aanbiedt, kan daarmee voor die batterijen als producent worden aangemerkt.
U kunt volgens de Batterijverordening producent zijn wanneer u:
- batterijen onder uw eigen naam of merk voor het eerst in een lidstaat op de markt aanbiedt;
- batterijen importeert of vanuit een andere EU-lidstaat betrekt en deze voor het eerst in een lidstaat op de markt aanbiedt;
- eerder afgedankte batterijen opnieuw op de markt brengt na voorbereiding voor hergebruik of herbestemming, of batterijen na herbestemming of herfabricage opnieuw op de markt brengt;
- vanuit een ander land rechtstreeks aan eindgebruikers verkoopt, bijvoorbeeld via een webshop of andere overeenkomst op afstand.
Wat betekent de producentenverantwoordelijkheid voor afgedankte batterijen?
Zodra batterijen afval worden, moeten producenten ervoor zorgen dat deze gescheiden worden ingezameld en op de juiste manier worden verwerkt. Voor afgedankte LMT-batterijen, waaronder batterijen voor e-bikes, stelt de Batterijverordening hiervoor specifieke eisen aan de inzameling.
Producenten moeten zorgen voor een toegankelijk inzamelnetwerk waar afgedankte LMT-batterijen kosteloos kunnen worden ingeleverd. De ingezamelde batterijen worden vervolgens overgedragen voor verwerking. De producent is verantwoordelijk voor de organisatie en financiering hiervan.
In de praktijk wordt deze verantwoordelijkheid vaak collectief georganiseerd. Een producent sluit zich dan aan bij een organisatie voor producentenverantwoordelijkheid in de betreffende lidstaat en rapporteert hoeveel batterijen hij daar op de markt brengt. De producent betaalt hiervoor een financiële bijdrage, waarmee onder andere de inzameling, het vervoer en de verwerking van afgedankte batterijen worden bekostigd.
Wat betekent reparatie of herfabricage voor de producentenverantwoordelijkheid?
Reparatie binnen de bestaande aftersalesketen maakt een servicebedrijf niet automatisch tot producent. Wanneer een batterij in opdracht van de eigenaar wordt hersteld of gereviseerd en vervolgens aan diezelfde eigenaar wordt teruggeleverd, wordt de batterij niet enkel door die servicehandeling opnieuw als product op de markt aangeboden. De bestaande producentenverantwoordelijkheid verschuift daardoor niet.
Voor herfabricage en het opnieuw op de markt brengen van batterijen gelden aanvullende regels. De marktdeelnemer die een geherfabriceerde batterij vervolgens voor het eerst op de markt aanbiedt in een lidstaat, wordt voor de UPV als producent van die batterij beschouwd. Het technisch uitvoeren van de herfabricage is op zichzelf dus niet bepalend.
Belangrijk: het uitvoeren van de herfabricage maakt een reparatiebedrijf dus niet automatisch tot producent. Bepalend is onder meer wie de geherfabriceerde batterij vervolgens opnieuw op de markt aanbiedt.
Van producentenverantwoordelijkheid naar duurzaam batterijmanagement
Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid richt zich vooral op wat er met batterijen gebeurt wanneer deze uiteindelijk afval worden.
Goed batterijmanagement begint echter al eerder. Door defecte batterijen eerst professioneel te diagnosticeren, repareren of waar mogelijk te herfabriceren, kan de functionele levensduur worden verlengd en onnodige vervanging worden voorkomen.
Heskon helpt producenten om hun aftersalesactiviteiten rond lithium-ionbatterijen professioneler en duurzamer te organiseren. Batterijen die niet meer verantwoord kunnen worden hersteld, kunnen vervolgens worden voorbereid op verdere verwerking en recycling.
Samenwerken met Heskon?
Vul onderstaand formulier in voor uw project. Binnen 3-5 werkdagen nemen wij contact op om de mogelijkheden te bespreken.